Tema broja

OGLEDI I STUDIJE

SPONA IZMEĐU IDEOLOGIJE I ORGANIZOVANOG KRIMINALITETA

Sažetak

Spona između terorizma i organizovanog kriminaliteta je jedna od najvećih pretnji globalnoj bezbednosti od kraja 20. veka, što je najvidljivije u saradnji između terorističkih grupa i grupa koje se bave ilegalnom trgovinom drogom. Glavni teorijski problem u istraživanju ovog spoja je objasniti razliku u različitim motivacijama terorističkih grupa i organizovanih kriminalnih grupa. Naime, motivacija za terorizam je uvek ideološke prirode i on je orijentisan na izazivanje dubinskih političkih i društvenih promena. S druge strane, motivacija za organizovani kriminalitet je materijalna dobit koja se ostvaruje pomoću ilegalne aktivnosti. Pitanje koje izvire iz ove konceptualne razlike je – kako ove grupe, koje se toliko razlikuju u orijentacijama i ciljevima, uspeju da uspostave uspešnu saradnju? U ovom radu, autor će probati da ponudi odgovor na to pitanje iz pozicije teorije racionalnog izbora. Iz perspektive racionalnog izbora, akteri se ponašaju na takav način, koji će im doneti najviše koristi, uz što manji trošak. S obzirom na to, autor smatra da i pripadnici terorističkih i organizovanih kriminalnih grupa donose svoje odluke na osnovu analize dobiti i troška. Da bismo testirali ovu hipotezu, u radu smo najpre usmereni na dekonstrukciju koncepta ideologije i osvetljavanje njenih glavnih funkcija u racionalizaciji i motivisanju aktera na delanje. Ideologija je kontroverzan termin, čije značenje varira od skupa uverenja u generalnom smislu, do lažne svesti čiji je cilj da održava interese vladajuće društvene klase. Naš cilj ovde je da osvetlimo ove funkcije ideologije i da pokažemo da je ideologija uvek bila, i ostala, alat za ostvarivanje interesa neke društvene grupe, bilo vladajuće ili neke manjinske političke grupe. S druge strane, smatra se da je organizovani kriminalitet ilegalna aktivnost vođena od strane racionalnih aktera radi ostvarivanja materijalne dobiti pomoću ilegalnih metoda kao što su nasilje, pretnje nasiljem i korupcija. Nakon analize koncepata ideologije i organizovanog kriminaliteta, rad osvetljava prirodu i tipove veza između terorističkih i organizovanih kriminalnih grupa u praksi. Autor smatra da oba tipa ovih grupa, posmatrani kao racionalni akteri, imaju mnogo razloga i interesa za saradnju, kao što su razmena znanja i dobara, ali i istih transportnih ruta.

Ključne reči:

Reference

    • Abadinsky, Howard. 2010. Organized crime. Wadsworth: Cengage Learning.
    • Akers, Ronald L. 1990. “Rational choice, deterrence, and social learning theory in criminology: The path not taken“. J. Crim. L. & Criminology 81(3): 653–676.
    • Albanese, Jay S. 2000. “The Causes of Organized Crime: Do Criminals Organize Around Opportunities for Crime or Do Criminal Opportunities Create New Offenders?“, Journal of Contemporary Criminal Justice 16(4): 409–423.
    • Albini, Joseph L. 1971. The American Mafia: Genesis of a legend. New York: Appleton-Century-Crofts.
    • Albini, Joseph L., and Jeffrey S. McIllwain. 2012. Deconstructing organized crime: an historical and theoretical study. London: McFarland & Company, Inc.
    • Clarke, Ronald V. G., and Marcus Felson, eds. 1993. Routine activity and rational choice Vol. 5. New Brunswick: Transaction publishers.
    • Cornish, Derek B., and Ronald V. G. Clarke, eds. 2014. The reasoning criminal: Rational choice perspectives on offending. New Brunswick: Transaction Publishers.
    • Dishman, Chris. 2001. “Terrorism, Crime, and Transformation“. Studies in Conflict & Terrorism 24(1): 43–58.
    • Downs, Anthony. 1957. An Economic Theory of Democracy. New York: Harper and Row.
    • Finckenauer, James O. 2007. Mafia and organized crime: a beginner’s guide. Oxford: Oneworld Publications.
    • Finckenauer, James O. 2005. “Problems of Definition: What is Organized Crime?” Trends in Organized Crime 8(3): 63–83.
    • Gerring, John. 1997. “Ideology: A Definitional Analysis”, Political Research Quarterly 50(4): 957-994
    • Hagan, Frank E. 2006. “Organized crime” and “organized crime”: Indeterminate problems of definition”. Trends in Organized Crime 9: 127–137.
    • Herrnstein, Richard J. 1990. “Rational choice theory: Necessary but not sufficient“. American Psychologist 45(3): 356-367.
    • Ignjatović, Đorđe, and Milan Škulić. 2010. Organizovani kriminalitet. Beograd: Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu.
    • Jost, John T, Christopher M. Federico, and Jaime L. Napier. 2009. “Political Ideology: Its Structure, Functions, and Elective Affinities“. Annual Review of Psychology 60: 307–337.
    • Jost, John T, and David M. Amodio. 2011. “Political ideology as motivated social cognition: Behavioral and neuroscientific evidence“. Motivation and Emotion 36(1): 55–64.
    • Kennedy, Emmet. 1979. “Ideology” from Destutt De Tracy to Marx”. Journal of the History of Ideas 40(3): 353–368.
    • Makarenko, Tamara. 2004. “The Crime-Terror Continuum: Tracing the Interplay between Transnational Organised Crime and Terrorism“. Global Crime 6: 129–145
    • Makarenko, Tamara. 2012. “Europe’s Crime-Terror Nexus: Links between terrorists and organized crime groups in the European Union“. Study for the LIBEE committee. Brussels: Europan Parliament.
    • Minar, D. M. 1961. “Ideology and Political Behavior“. Midwest Journal of Political Science 5(4): 317–331.
    • Mullins, Willard A. 1972. “On The Concept of Ideology in Political Science“. The American Political Science Review 66(2): 498–510.
    • Parekh, Bhikhu. 2015. Marx’s Theory of Ideology (RLE Marxism). London: Routledge.
    • Pines, Christopher L. 1997. Ideology and false consciousness: Marx and his historical progenitors. New York: SUNY Press.
    • Piquero, Alex R., and Stephen G. Tibbets, eds. 2001. Rational choice and criminal behavior: Recent research and future challenges. New York: Routledge.
    • Pratt, Travis C. 2008. “Rational choice theory, crime control policy, and criminological relevance“. Criminology & Public Policy 7(1): 43–52.
    • Ricolfi, Luca. 2006. “Palestinians, 1981–2003“. In Making Sense of Suicide Missions, Diego Gambetta, ed., 77-130. Oxford: Oxford University Press.
    • Sanderson, Thomas M. 2004. “Transnational Terror and Organized Crime: Blurring the Lines“. SAIS Review 24(1): 49–61.
    • Sari, Ismail. 2015. “The nexus between terrorism and organized crime; growing threat?“ Journal of the Court of Jurisdictional Disputes 6: 463–503
    • Schmid, Alex P. 2005. “Links between Terrorism and Drug Trafficking: A Case of „Narco-terrorism“?“ International Summit on Democracy, Terrorism and Security 8: 27
    • Sellin, Thorsten. 1963. “Organized Crime: A Business Enterprise”. The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science 347(1): 12–19.
    • Shelley, Louise I., and John T. Picarelli. 2005. “Methods and motives: Exploring links between transnational organized crime and international terrorism“. Trends in Organized Crime 9: 52–67.
    • Shvarts, Alexander. 2001. “The Russian Mafia: Do Rational Choice Models Apply?“ Michigan Sociological Review, 15: 29–63.
    • Simeunović, Dragan. 2009a. Uvod u političku teoriju. Beograd: Institut za političke studije.
    • Simeunović, Dragan. 2009b. Terorizam. Beograd: Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu
    • Van Dijk, Teun A. 2006. “Ideology and discourse analysis“. Journal of political ideologies 11(2): 115–140.
    • Warren, Mark. 1990. “Ideology and the Self“. Theory and Society 19(5): 599–634.
PERIODIKA Politička revija 1/2021 1/2021 УДК 343.9.02:316.75 145-164
ç