Izaberi jezik:
Tema broja

GLOBALIZACIJA I GLOBALIZAM- NEOLIBERALIZAM I MULTIKULTURALIZAM

DRUŠTVENO-POLITIČKI UZROCI I POSLEDICE ANGAŽOVANJA VELIKIH SILA NA BALKANU

Sažetak

U ovom radu su izloženi rezultati analize o društvenim uzrocima i razlozima koji su naveli velike sile da budu prisutne i umešane u događaje na Balkanu, kao i na sudbinu balkanskih država i kvalitet života njihovih građana. U funkciji ovog rada izložena je i hronologija najvažnijih društveno-istorijskih događaja iz XIX i XX veka koji su presudno uticali na uređenje Balkana i stvaranje nacionalnih država na ovom prostoru. Osnovni cilj rada je da pruži odgovor na pitanje: da li su balkanski narodi, zbog značaja prostora na kome žive, postali trajni zarobljenici interesa velikih sila ili pak imaju mogućnost da sami odlučuju o svom životu i budućnosti? Predmet ovog rada uslovio je i primenjene metode. Zato su ovde primenjene analitičko-sintetička metoda, deskriptivna i istorijska metoda, kao pomoćna metoda. Prostor Balkana je u protekla dva veka bio poprište brojnih sporova, konflikata i ratova, kako između balkanskih naroda, tako i protiv neke od velikih sila ili između velikih sila. Balkanski narodi su počev od HIH veka nastojali da stvore ili prošire svoje države, a velike sile su, gotovo uvek uticale na ishod tih planova, vodeći pri tom računa prevashodno o svojim. Takav značaj za velike sile Balkan duguje pre svega svom geografskom položaju, kao najkraćem putnom pravcu različitih delova Evrope sa Malom Azijom, kao i nastojanju velikih sila da ostvare uticaj i kontrolu nad ovim geostrateški izuzetno važnim područjem.

Ključne reči:

Reference

    • Bazić, J. Bujvid Kurek, E. Obradović, Ž. (2019). Srbija i izazovi evropskih integracija. Srpska politička misao, 64, 2, 49-72. Available at https://doi.org/10.22182/spm.6422019.2 [In Serbian]
    • Bazić, J.R. (2018). Društeno-političko uređenje Jugoslavije kao sistemski uzrok njenog raspada. Sociološki pregled, 52, 4, 526-546. Available at https://doi.org/10.5937/socpreg52-19819
    •            [In Serbian]
    • Balkanski ugovorni odnosi 1876-1996, Tom I-III. (Priredio Stojković, M). Beograd: JP Službeni list SRJ; SJU, Međunarodna politika, 1998.
    • Đorđević, D. (1995). Nacionalne revolucije balkanskih naroda 1804-1914. Beograd: Službeni list SRJ. [In Serbian]
    • Ekmečić, M. (1989). Stvaranje Jugoslavije 1790-1918. Beograd: Prosveta; BIGZ. [In Serbian]
    • Eurostat, Statistic. (2021). Available at http://ec.europa.eu/eurostat/databrouser/view/TPS00001/bokmark/table?lang=en/bookmarkld=cOao2b16-607c-4429-abb3-a4c/d7df7d1-r
    • Gleni, M. (1999). Balkan 1804-1999: nacionalizam, rat i velike sile. Beograd: Samizdat B92. [In Serbian]
    • Guč, P.DŽ. (1933). Diplomatska istorija moderne Evrope 1878-1919. Beograd: Izdavačka knjižarnica Gece Kona. [In Serbian]
    • Jovanović, Ž. (2018). 1244 ključ mira u Evropi. Beograd: Beogradski forum, Srpska književna zadruga.
    • Kicikis, D. (1999). Osmanlijsko carstvo, Beograd: Plato; Biblioteka XX vek. [In Serbian]
    • Krempton, R.DŽ. (2003). Balkan posle Drugog svetskog rata. Beograd: Clio. [In Serbian]
    • Kirvokapić, B. (1999), Agresija NATO-a na Jugoslaviju – sila iznad prava. Beograd: Čigoja štampa. [In Serbian]
    • Obradović Ž.V. (2014). Balkanski etnički mozaik – manjinsko pitanje na Balkanu. Beograd: Čigoja štampa. [In Serbian]
    • Obradović, Ž.V. (2020). Geopolitički interesi velikih sila na Balkanu u poslednjoj deceniji i kosovsko pitanje. Strateške studije. 1, 10. 176-199. [In Serbian] Available at http://doi.fil.bg.ac.rs/volume.php?pt=eb_ser&issue=fb_iss-2020-1&i=10
    • Obradović Ž.V. (2018). Kosovski zamrznuti konfkikt – od lokalnog do globalnog i natrag. U Šuvaković, U. at all. Globalizacija i glokalizacija. (627-644). Kosovska Mitrovica: Filozofski fakultet Univerziteta u Prištini. [In Serbian]
    • Popović, V. (1996). Istočno pitanje. Beograd: Službeni list SRJ. [In Serbian]
    • Pržić, I.A. (1933). Zaštita manjina. Beograd: Geca Kon. [In Serbian]
    • Stojančević, V. (1971). Južnoslovenski narodi u Osmanskom carstvu od Jedrenskog mira 1829. do Pariskog kongresa 1856. godine. Beograd: Izdavačko-štamparsko preduzeće PTT. [In Serbian]
    • Stojković, M. (1998). Komentari. U Balkanski ugovorni odnosi 1876-1996, Tom I-III. (Priredio Stojković, M). Beograd: JP Službeni list SRJ; SJU, Međunarodna politika. [In Serbian]
    • Svetska banka. (2021). Available at www.Worldbank.data.org
    • Terzić, S. (1992). Srbija i Grčka (1856-1903) – Borba za Balkan. Beograd: Istorijski institut Srpske akademije nauka i umetnosti. [In Serbian]
    • Toleva, T. (2016). Uticaj austrougarske imperije na stvaranje albanske nacije 1896-1908. Beograd: Filip Višnjić; Institut za evropske studije. [In Serbian]
    • Vlada SR Jugoslavije. (1999). Preliminarna procena žrtava razaranja i šteta nastalih agresijom NATO. Međunarodna politika. 1082-83, jul-avgust. [In Serbian]
Nacionalni interes 3/2021 3/2021 УДК 327::911.3(497)“18/20“ 9-32
ç