Main topic

ESSAYS AND STUDIES

ETHNOGENESIS, IDENTITY AND DEMOGRAPHIC DEVELOPMENT OF THE VLACHS IN SERBIA

Abstract

On the ethnic map of Serbia, the Vlach ethnic community occupies a special place, specific in many of its characteristics (origin, language, tradition, customs, demographic development, etc.). The paper studies the ethnogenesis of the Vlachs, through the prism of complex historical, migratory, ethnic, ethnogenetic, integration and assimilation processes, by considering different theories, attitudes and opinions often diametrically opposed, which implies the conclusion that this topic has not yet been sufficiently and multidisciplinary researched. Analysis of Vlach population development, based on the census data (1948-2011), shows large variations in their number as a result of frequent changes in national affiliation, while they are much more stable in declaring of the mother tongue, choosing their ethnicity. Alteration, concealment or loss of the national identity and crossing to another ethnic group has directly affected extreme oscillations in the number of the population of the Vlach which cannot be explained by demographic factors only. In case of the Wlach the continuous changes in case of their declaration of ethnicity have often had a crucial impact on their demographic dynamics.

The census data have shown that a huge number of them in addition to the Wlach language have reported to speak one more language (usually a dominant language which is used in the surrounding where they live) and so such alterophony is a confirmation of continuous functioning of ethnogenetic and assimilation processes. Although alterophony is present to a certain extent, the Vlach language has survived to this day, which is of great importance for preserving their national and linguistic identity, and also the knowledge of the official language is necessary for full integration into the social, cultural and political life of Serbia.

keywords :

References

    • Bugarski, Ranko. 2016. „Jezik, multikulturalizam i interkulturalizam.” U Stanje i perspektive multikulturalizma u Srbiji i državama regiona, ur. Vojislav Stanovčić i Goran Bašić, 111-118. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti, Institut društvenih nauka.
    • Cvijić, Jovan. 1966. Balkansko poluostrvo i južnoslovenske zemlje. Beograd: Zavod za izdavanje udžbenika.
    • Cvijić, Jovan. 1922. Metanastazička kretanja, njihovi uzroi i posledice. Beograd: Srpski etnografski zbornik.
    • Ćirković, Svetlana. 2007. „Tradicionalna kultura Vlaha severoistočne Srbije.” U Položaj nacionalnih manjina u Srbiji, ur. Vojislav Stanovčić, 30: 461-481. Beograd: SANU.
    • Dragić, Dragomir. 2002. „Vlasi ili Rumuni iz istočne Srbije i vlaško pitanje – pitanja i odgovori”, Helsinške sveske, 14: 22-31. Beograd: Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji.
    • Dragić, Dragomir. 2004. Istraživanje zaturene istine o Vlasima. Bor: Forum za kulturu Vlaha.
    • Draškić, Miroslav. 1969. „Poreklo stanovništva i etnički procesi u selima Negotinske opštine.” Glasnik Etnografskog muzeja u Beogradu, 31-32: 11-64.
    • Draškić, Miroslav. 1975. „Naselja, poreklo stanovništva i etnički procesi u opštini Bor.” U Savremeni procesi etničke simbioze slovensko-romanskog stanovništva u SI Srbiji, ur. Slobodan Zečević, 38: 11-26. Beograd: Glasnik Etnografskog insituta SANU.
    • Durlić, Paun. 2020. Vlasi na zalasku sunca. Majdanpek: Udruženje građana Pekus.
    • Durlić, Paun. 2010. Sveti jezik vlaškog hleba. Beograd: Balkankult fondacija.
    • Đorđević, Tihomir. 1906. Kroz naše Rumune. Beograd.
    • Đurić, Vladimir, Darko Tanasković, Dragan Vukmirović, i Petar Lađević. 2014. Etnokonfesionalni i jezički mozaik Srbije. Beograd: Republički zavod za statistiku.
    • Lutovac, Milisav. 1960. „Etnički sastav i etnička struktura u Timočkoj krajini.” U Rad Kongresa folklorista Jugoslavije u Zaječaru i Negotinu 1958.godine, ur. M. Lalević, 13-39. Beograd.
    • Marjanović, Miloš. 1981. Društvene i kulturne promene u selima vlaške etničke zajednice Negotinske krajine. Beograd: Etnografski institut, SANU.
    • Mihajlović, Tamara. 2014. „Vlasi u Republici Srbiji prema rezultatima popisa 2011. godine.” Demografija, 14: 212-227.
    • Mutavdžić, Predrag. 2008. „O etnonimu Vlasi u značenju Srbi.” Zbornik Matice srpske za slavistiku, 74: 297-306.
    • Petrović, Dragoljub. 1966. „Iredenta fašističкe Rumunije u severoistočnoj Srbiji 1941-19441.” Jugoslovenski istorijski časopis, 3-4: 40-51.
    • Petrović, Dragoljub. 1968. „Važniji momenti iz istorije nastanka Vlaha u severoistočnoj Srbiji.” Razvitak, 2: 44-49.
    • Petrovic, S. Dragoljub. 1996. „Vlasi severoistocne Srbije kao etnički entitet.” U Položajmanjina u Saveznoj Republici Jugoslaviji, ur. Miloš Macura, Vojislav Stanovčić, 19: 795-807. Beograd: SANU, Odeljenje društvenih nauka.
    • Perić, Miodrag. 2014. Vlasi severoistočne Srbije. Petrovac na Mlavi: Nacionalni savet Vlaha.
    • Petrović, Ruža. 1987. Migracije u Jugoslaviji i etnički aspekt. Beograd: Istraživačko- izdavački centar SSO Srbije.
    • Petrović, Ruža. 1994. „Etnička pripadnost roditelja i dece.” Jugoslovenski pregled, XXXV, 3-4: 22-39.
    • Poulton, Hugh. 1997. “Insiders and Outsiders: the Transnational Minorities – Jews, Armenians, Vlachs and Roma.” International Report, 6: 37-51.
    • Raduški, Nada. 2007. Nacionalne manjine u Centralnoj Srbiji – etničke promene i demografski razvoj. Beograd: Institut društvenih nauka.
    • Raduški, Nada. 2011. „Demografske komponente nacionalnog identiteta.” Srpska
    • politička misao, 31 (1): 321-336. doi.org/10.22182/spm.3112011.15.
    • Raduški, Nada, 2013. „Nacionalna pripadnost stanovništva Srbije po popisu 2011. godine.” Srpska politička misao, 39 (1): 11-28. doi.org/10.22182/spm.3912013.1.
    • Republički zavod za statistiku [RZS]. 2012. Popis stanovništva, domaćinstava i stanova 2011. u Republici Srbiji, Nacionalna pripadnost, podaci po opštinama i gradovima, knjiga 1. Beograd: Republički zavod za statistiku.
    • Republički zavod za statistiku [RZS]. 2013. Popis stanovništva, domaćinstava i stanova 2011. godini u Republici Srbiji, Veroispovest, maternji jezik i nacionalna pripadnost, knjiga 4. Beograd: Republički zavod za statistiku.
    • Republički zavod za statistiku [RZS] 1954. Konačni rezultati popisa stanovništva 1948, knjiga 9. Beograd: Republički zavod za statistiku.
    • Sikimić, Biljana. 2002. „Etnički stereotipi u Vlasima u Srbiji.” U Kulturni i etnički identiteti u procesu globalizacije i regionalizacije Balkana, ur. Ljubiša Mitrović, 187-199. Niš: JUNIR, Centar za balkanske studije.
    • Spasovski, Milena. 1994. “Teritorijalni razmeštaj naroda i nacionalnih manjina u SR Jugoslaviji.” Jugoslovenski pregled, 1: 3-18.
    • Stojadinovi, Miša, i Dragan Trailović. 2017. „Vlasi kao etnička grupa u Srbiji.” U Anatomija rumunske politike, ur. Zoran Miloševi, 234-249. Šabac: Centar za akademske reči.
    • Vesić, Miladin. 1978. Stanovništvo i migracije u istočnoj Srbiji, posebna izdanja,
    • knjiga 31. Beograd: Geografski institut Jovan Cvijć, SANU.
    • Vlahović, Petar. 1980. „Neke etnološke odrednice Vlaha severoistočne Srbije.” Zbornik radova Muzeja rudarstva i metalurgije, 1: 103-111.
    • Vlahović, Petar. 1967. „Etnička simbioza stanovništva u severnoistočnoj Srbiji.” Razvitak, 4 (5): 86-92.
    • Vlahović, Petar. 1998. „Etnički procesi i etnička simbioza stanovništva severnoistočne Srbije.” U Etnički odnosi Srba sa drugim etničkim zajednicama, ur. Nikola Pantelić, 95-107. Beograd: Etnografski institut, SANU.
PERIODICS Serbian Political Thought 1/2021 1/2021 УДК 39+314(=135.1)(497.11) 251-271
ç